ลูกกินข้าวครบสามมื้อ แต่ยังขาดธาตุเหล็ก เพราะสิ่งที่กินกับสิ่งที่ร่างกายได้ใช้ไม่เท่ากัน

เด็กไทยจำนวนไม่น้อยขาดธาตุเหล็ก ทั้งที่กินข้าวครบทุกมื้อ และไม่ได้อยู่ในบ้านที่ขาดแคลนอาหาร

ฟังดูขัดกันจนหลายบ้านไม่เชื่อ เพราะในความรู้สึกของพ่อแม่ ลูกกินอิ่มทุกมื้อ มีทั้งข้าว ไข่ ผัก และผลไม้ครบตามที่ควรจะเป็น

แต่เรื่องธาตุเหล็กไม่ได้วัดกันที่กินเข้าไปเท่าไร มันวัดกันที่ร่างกายเอาไปใช้ได้จริงเท่าไร และตัวเลขสองอันนี้ห่างกันมากกว่าที่คนส่วนใหญ่คิด

ธาตุเหล็กมีสองชนิด และร่างกายปฏิบัติกับมันไม่เหมือนกัน

ชนิดแรกคือธาตุเหล็กแบบฮีม พบในเนื้อสัตว์ ตับ และเลือด ร่างกายมีช่องทางรับมันโดยเฉพาะ จึงดูดซึมได้ในสัดส่วนที่สูง และแทบไม่ถูกอาหารอย่างอื่นในจานรบกวน

ชนิดที่สองคือธาตุเหล็กแบบนอนฮีม พบในข้าว ถั่ว ธัญพืช และผักใบเขียว ร่างกายดูดซึมได้ในสัดส่วนที่ต่ำกว่ามาก และยังถูกรบกวนได้ง่ายจากสิ่งที่กินเข้าไปพร้อมกัน

จุดสำคัญคือ อาหารประจำวันของเด็กไทยส่วนใหญ่พึ่งพาธาตุเหล็กแบบนอนฮีมเป็นหลัก เพราะเด็กหลายคนไม่กินตับ ไม่กินเลือด และกินเนื้อแดงในปริมาณไม่มาก

ผักโขมไม่ได้เป็นฮีโร่อย่างที่การ์ตูนทำให้เชื่อ

ผักโขมมีธาตุเหล็กอยู่จริง แต่เป็นแบบนอนฮีม และในผักโขมยังมีสารกลุ่มออกซาเลตที่จับกับธาตุเหล็กเอาไว้ ทำให้ร่างกายดึงไปใช้ได้น้อยกว่าตัวเลขบนตารางโภชนาการมาก ปริมาณที่ต้องกินเพื่อให้ได้ธาตุเหล็กเท่าที่ร่างกายต้องการจึงมากเกินกว่าที่เด็กคนหนึ่งจะกินไหวในหนึ่งวัน

ตัวเลขที่ทำให้เห็นภาพชัดขึ้น

ลองเทียบให้เห็นภาพ ธาตุเหล็กที่อยู่ใน iRON SHOT หนึ่งซอง เทียบได้กับตับไก่ราว 4 ถึง 8 ช้อนโต๊ะ

คำถามที่ตามมาจึงไม่ใช่ว่าตับมีธาตุเหล็กสูงหรือไม่ เพราะมันสูงจริง คำถามคือมีเด็กกี่คนที่กินตับได้วันละหลายช้อนโต๊ะ ทุกวัน โดยไม่ต่อรอง

สิ่งที่ขวางอยู่ในมื้ออาหารโดยที่เราไม่รู้ตัว

แคลเซียมในนมเป็นตัวรบกวนที่พบบ่อยที่สุด เพราะเด็กไทยดื่มนมกันเยอะ และมักดื่มพร้อมมื้ออาหารพอดี นอกจากนั้นยังมีสารไฟเตตในธัญพืชและถั่ว และสารแทนนินในชา ซึ่งจับกับธาตุเหล็กแบบนอนฮีมและพาออกไปโดยที่ร่างกายไม่ได้ใช้

และสิ่งที่ช่วยได้ ซึ่งอยู่ใกล้กว่าที่คิด

วิตามินซีทำหน้าที่ตรงข้าม คือเปลี่ยนรูปธาตุเหล็กแบบนอนฮีมให้อยู่ในสภาพที่ร่างกายดูดซึมได้ดีขึ้นอย่างชัดเจน การให้ลูกกินส้ม ฝรั่ง หรือมะละกอในมื้อที่มีธาตุเหล็ก จึงเป็นวิธีเล็ก ๆ ที่ให้ผลจริงและไม่ต้องลงทุนอะไรเพิ่ม

จะเติมอย่างไรให้ร่างกายได้ใช้จริง

รูปแบบของธาตุเหล็กสำคัญพอ ๆ กับปริมาณ

iRON SHOT ใช้ธาตุเหล็กในรูปเฟอร์รัส บิสไกลซิเนต คีเลต 50 มิลลิกรัม ซึ่งเป็นธาตุเหล็กที่ถูกจับไว้กับกรดอะมิโน ทำให้เดินทางผ่านทางเดินอาหารในสภาพที่ถูกรบกวนน้อยกว่า ดูดซึมได้ดีแม้ทานคู่กับนม และอ่อนโยนกับกระเพาะมากกว่าธาตุเหล็กรูปแบบเดิมที่มักทำให้ท้องผูกหรือคลื่นไส้จนเด็กทานไม่ครบคอร์ส

ในซองยังจับคู่ธาตุเหล็กไว้กับวิตามินซี 60 มิลลิกรัมเพื่อช่วยการดูดซึม และเติมใยอาหารพรีไบโอติก FOS 500 มิลลิกรัมกับ GOS 500 มิลลิกรัม ที่ดูแลระบบย่อยและเกี่ยวข้องกับการดูดซึมแร่ธาตุ พร้อมวิตามินบีรวมและกรดโฟลิกซึ่งเกี่ยวข้องกับการสร้างเม็ดเลือดแดง

วิธีให้ที่ทำได้จริงในบ้านปกติ

ทานวันละ 1 ซองสำหรับเด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป ผสมกับนม อาหาร หรือเครื่องดื่มได้ เพราะไม่มีสี ไม่แต่งกลิ่น และไม่มีรส ถ้าเลือกจังหวะได้ ให้ห่างจากมื้อนมสักหน่อยจะได้ผลดีกว่า และถ้าลูกทาน Hi SHOT ด้วย ควรเว้นระยะห่างกันอย่างน้อย 2 ชั่วโมง เพราะแคลเซียมรบกวนการดูดซึมธาตุเหล็ก

เรื่องที่ต้องไม่ลืม

ถ้าสงสัยว่าลูกขาดธาตุเหล็กจริง สิ่งที่ควรทำคือพาไปตรวจเลือด ไม่ใช่เดาแล้วเสริมเอง เพราะธาตุเหล็กที่มากเกินก็เป็นอันตรายกับเด็กได้ และถ้าลูกได้รับยาธาตุเหล็กจากแพทย์อยู่แล้ว ไม่ควรทานซ้อนกันเอง ให้แจ้งแพทย์ที่ดูแลก่อนเสมอ

บทส่งท้าย

การที่ลูกกินครบทุกมื้อไม่ได้แปลว่าร่างกายได้ธาตุเหล็กครบ เพราะสิ่งที่กำหนดผลลัพธ์คือชนิดของธาตุเหล็กในจาน สิ่งที่กินร่วมกันในมื้อนั้น และรูปแบบของธาตุเหล็กที่ร่างกายได้รับ

เมื่อเข้าใจตรงนี้ การดูแลก็เปลี่ยนจากการพยายามบังคับให้ลูกกินตับให้ได้ มาเป็นการจัดจังหวะให้ถูก และเลือกรูปแบบที่ร่างกายเอาไปใช้ได้จริง

ซึ่งเป็นเรื่องที่ทำได้ทุกวัน โดยไม่ต้องเปลี่ยนทั้งครัว

---

ธาตุเหล็กที่ได้ผล ไม่ได้วัดกันที่ปริมาณในฉลาก แต่วัดกันที่ร่างกายของลูกดูดซึมไปใช้ได้เท่าไร

ทำความรู้จัก : iRON SHOT

---

คำถามที่พ่อแม่ถามบ่อย (FAQ)

ลูกกินตับและผักใบเขียวอยู่แล้ว ยังต้องเสริมธาตุเหล็กอีกไหม

ขึ้นอยู่กับปริมาณที่กินได้จริงและความสม่ำเสมอ ธาตุเหล็กจากพืชดูดซึมได้ในสัดส่วนที่ต่ำกว่าจากเนื้อสัตว์มาก และถูกรบกวนจากนม ชา และธัญพืชได้ง่าย หากไม่แน่ใจ ควรตรวจเลือดเพื่อดูสถานะจริงก่อนตัดสินใจ

ธาตุเหล็กจากพืชกับจากเนื้อสัตว์ต่างกันมากแค่ไหน

ต่างกันที่รูปแบบ ธาตุเหล็กแบบฮีมจากเนื้อสัตว์และตับมีช่องทางดูดซึมเฉพาะและถูกรบกวนน้อย ส่วนแบบนอนฮีมจากพืชดูดซึมได้ในสัดส่วนที่ต่ำกว่า และขึ้นอยู่กับว่ากินอะไรร่วมในมื้อนั้นด้วย

ธาตุเหล็กใน iRON SHOT หนึ่งซอง เทียบเท่าอาหารประมาณเท่าไร

เทียบได้กับตับไก่ราว 4 ถึง 8 ช้อนโต๊ะ ซึ่งเป็นปริมาณที่เด็กส่วนใหญ่กินได้ยากในหนึ่งวัน และยากยิ่งกว่าถ้าต้องกินต่อเนื่องทุกวัน

ทานคู่กับนมได้ไหม

ทานได้ เพราะธาตุเหล็กรูปแบบคีเลตถูกแคลเซียมรบกวนน้อยกว่าธาตุเหล็กทั่วไป แต่ถ้าจัดเวลาได้ การให้ห่างจากมื้อนมและห่างจาก Hi SHOT อย่างน้อย 2 ชั่วโมง จะได้ผลดีกว่า

เด็กอายุเท่าไรทาน iRON SHOT ได้ และทานวันละกี่ซอง

เหมาะกับเด็กอายุ 6 เดือนขึ้นไป ทานวันละ 1 ซองตามคำแนะนำบนฉลาก หากลูกอายุน้อยกว่านั้น ควรปรึกษาก่อน

ต้องตรวจเลือดก่อนเริ่มเสริมไหม

ถ้าลูกมีอาการที่ชวนสงสัย เช่น ซีด เหนื่อยง่าย หรือใจลอยผิดปกติ ควรตรวจเพื่อความแน่ใจ และหากลูกอยู่ระหว่างการรักษาหรือได้รับยาธาตุเหล็กจากแพทย์อยู่แล้ว ไม่ควรทานซ้อนกันเอง